
Kerncentrales
Dossier
Energie
US Atomic Energy Commission, Public domain, via Wikimedia Commons
Exploitanten van kerncentrales zijn wettelijk maar tot circa 1,2 miljard euro per ongeval aansprakelijk, terwijl een zwaar ongeval honderden miljarden kan kosten (Fukushima: 385 tot 540 miljard euro); het restrisico ligt bij slachtoffers en belastingbetaler. Twee nieuwe centrales kosten volgens het kabinet 20 tot 30 miljard euro, en marktpartijen bouwen niet zonder stevige overheidssteun. Burgerplatform wil eerst het vrije budget voor kernenergie bevriezen tot er een integrale systeemtoets ligt, en exploitanten een risicoadequate premie of volledige aansprakelijkheid laten dragen.

De analyse
Analyse
Begrensde aansprakelijkheid exploitanten kerncentrales
Exploitanten van kerncentrales zijn wettelijk slechts aansprakelijk tot ca. EUR 1,2 mld per kernongeval; met staat en verdragspartners samen is ca. EUR 3,2 mld geregeld. Een zwaar ongeval kost honderden tot duizenden miljarden (Fukushima EUR 385-540 mld). Het restrisico ligt bij slachtoffers en belastingbetaler, zodat exploitanten en investeerders geen volledige afweging van kosten en baten maken.
Financieel lek: €
Analyse
Nieuwbouw kerncentrales, Borssele-LTO en SMR's: publieke CAPEX zonder merchant-businesscase
Nederland plant twee (mogelijk vier) nieuwe grote kerncentrales, bedrijfsduurverlenging van Borssele na 2033, en een SMR-programma. Officiele investeringsindicatie voor twee centrales: EUR 20-30 mld excl. financieringslasten; Klimaatfonds-reservering ca. EUR 14 mld is onvoldoende. Marktconsultatie (KPMG e.a.) toont dat private partijen zonder GSP/CfD/publiek kapitaal niet bouwen. LCOE: KPMG (GSP 2025, 2x1.650 MW, capex 30 mld) 81 EUR2025/MWh bij volledig publieke financiering zonder rente tijdens de bouw, 88-98 met private componenten, 134 bij 10 mld overschrijding + 5 jaar vertraging + bouwinflatie; merchant (W+B 2022) 114; NEA 2025 near-term 95-168 USD/MWh. Marktprijs: day-ahead 2025 87 EUR/MWh (CBS), PBL-raming 2030 73 (48-105), forwards 2027-2033 ca. 74 (TNO). Afgeschreven Borssele is wel winstgevend (EPZ netto EUR 3-7 mln/jr); dat zegt niets over nieuwbouw-IRR.
Financieel lek: €
Over dit dossier
In het nieuws