Bijstand / kostendelersnorm
De bijstand, de kostendelersnorm en aanverwante regels die de bestaanszekerheid van uitkeringsgerechtigden raken.
-
0 keer bekeken - Work in progress: dit dossier wordt nog aangevuld en geredigeerd
Probleem, grondoorzaak en impact
Kostendelersnorm als belemmering voor woningdelen - gerichte uitzondering (C2)
De kostendelersnorm verlaagt de bijstandsuitkering naarmate er meer volwassenen op één adres wonen, waardoor het financieel ongunstig is om iemand in huis te nemen - ook wanneer dat maatschappelijk juist gewenst is (mantelzorg, tijdelijke opvang, uitstroom uit dakloosheid). De norm raakt 42.697 huishoudens (36.210 in de algemene bijstand, 4.054 in de AIO, 2.083 in de Anw, 350 in de IOAW/IOAZ); het inkomensverlies bij twee kostendelers bedraagt circa €4.805 per jaar.
Door de regel uitgelokt ongewenst gedrag in een tijd van woningnood. De verkenning van Significant APE (februari 2026) laat zien dat het onder de huidige norm financieel beter blijft om alleen te wonen. Volledige afschaffing is echter ondoelmatig als woningdelen-instrument (€32.000-125.000 per vrijgespeelde woning per jaar, meer dan nieuwbouwkosten); een gerichte uitzondering voor deelgroepen (variant 4) is door Significant APE als enige niet doorgerekend - dat is de eigen opgave van dit dossier.
Bronnen bij deze analyse
- Verkenning varianten kostendelersnorm en het effect op woningdelenonline
- Wat levert het op? Maatschappelijke kosten-batenanalyse van vijf stop-maatregelen bestaanszekerheiddocumentonline
- Regionale Monitor Brede Welvaart 2025online
- Algemene Leidraad voor maatschappelijke kosten-batenanalyse (2013); Werkgroep Discontovoet (2020 en 2025, Kamerstuk 29352 nr. 12); Handboek Milieuprijzen (2023)online
Het dossier
Maatregelen: eerst stoppen, dan de bron, dan herstel
We ordenen oplossingen in drie stappen. Eerst voorkomen dat de schade groter wordt, dan de oorzaak wegnemen, en pas daarna repareren wat er al misging.
Stoppen
Voorkom dat het probleem groter wordt.
- Kostendelersnorm: gerichte uitzondering voor mantelzorg en kwetsbare groepen (C2)Geen integrale afschaffing van de kostendelersnorm, maar gerichte uitzonderingen voor mantelzorg, tijdelijke opvang en uitstroom uit dakloosheid.
Nog geen maatregelen in dit dossier. Doe een voorstel
Uitgewerkte oplossingen
Wat kost het, wat levert het op?
MKBA
Voor dit dossier is nog geen maatschappelijke kosten-batenanalyse (MKBA) beschikbaar. Burgerplatform weegt maatregelen op brede welvaart: niet alleen geld, maar ook gezondheid, leefomgeving, bestaanszekerheid en de gevolgen voor volgende generaties, volgens de leidraad van CPB en PBL. Heb je cijfers of bronnen? Laat het ons weten.
